“เครื่องถ้วยที่ใช้สำหรับชนชั้นสูง อันสะท้อนให้เห็นถึงรสนิยมและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของราชสำนักชาวสยามในสมัยนั้น”

หลังกระจกใสภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร มีพิพิธภัณฑ์เครื่องถ้วยในราชสำนัก อายุหลายร้อยปี

แสงไฟที่สาดส่องมาจากด้านบนขับสีสันและลวดลายของเครื่องถ้วยให้เด่นชัดท่ามกลางเงามืด เรื่องราวในอดีตคล้ายกำลังถูกเล่าขานอีกครั้ง

เครื่องถ้วยหรือเครื่องเบญจรงค์นี้เรียกอีกอย่างว่า “เครื่องถ้วยให้อย่าง” เพราะราชสำนักสยามเป็นผู้ ‘ให้ตัวอย่าง’ แก่จีนในการสั่งผลิต

เครื่องถ้วยเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงรสนิยมและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชนชั้นสูงในราชสำนักสยามสมัยนั้น

ลวดลายที่ปรากฏมีตั้งแต่ลายดอกไม้ตามธรรมชาติ ไปจนถึงลายครุฑ สัตว์ในตำนานของศาสนาฮินดู ซึ่งตามคติความเชื่อเรื่องกษัตริย์เป็นสมมติเทพ ทำให้เข้าใจว่า เบญจรงค์ลายครุฑเป็นเครื่องใช้ที่ทำขึ้นสำหรับกษัตริย์

โดยสำรับอาหารชุดหนึ่งจะมีภาชนะรูปทรงต่างๆ ซึ่งจะมีการใช้งานที่แตกต่างกันไป เช่น ‘โถทรงแตง’ เป็นภาชนะใส่ข้าวสวย ‘จานเชิง’ หากมีขนาดใหญ่ ก็จะนิยมนำมาไว้ใส่อาหารประเภทยำ ส่วนจานเชิงขนาดเล็กเอาไว้ใส่เครื่องเคียงหรือขนม

เมื่อเวลาล่วงผ่านไป สิ่งที่ครั้งหนึ่งเคยได้รับนิยมก็ค่อยๆ เลือนหายไปตามยุคสมัย เหลือทิ้งไว้เพียงร่องรอยงานหัตถศิลป์ที่เกิดจากภูมิปัญญาบรรพบุรุษ ให้เราได้เรียนรู้และศึกษาในเวลาปัจจุบัน.

 

#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
ชามลายเทพพนมที่สันนิษฐานว่าทำขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 24
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
เครื่องถ้วยที่ราชสำนักสยามในสมัยกรุงศรีอยุธยาสั่งผลิตจากประเทศจีน อายุประมาณพุทธศตวรรษที่ 23-24
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
โถทรงแตงประมาณพุทธศตวรรษที่ 24 เป็นภาชนะบรรจุอาหาร เช่น ข้าวสวย เป็นต้น
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
โถพร้อมฝาลายเทพพนม พุทธศตวรรษที่ 24
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
เครื่องถ้วยแบบตะวันตกได้เข้ามาบทบาทในสมัยสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ( รัชกาลที่ 4 ) ซึ่งเป็นยุคสมัยแห่งการเปลี่ยนแปลงทางสังคม
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
เครื่องเบญจรงค์ลายดอกไม้ ปลายพุทธศตวรรษที่ 24
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
ชามเบญจรงค์ลายวรรณคดีพระอภัยมณี พ.ศ. 2503
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
เครื่องเบญจรงค์ที่มีตราประทับสมัยพระเจ้าจาชิ่ง ( พ.ศ.2339-พ.ศ.2363 )
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
เครื่องเบญจรงค์ลายดอกไม้ ปลายพุทธศตวรรษที่ 24
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
ลวดลายและสีสันด้านในชามเบญจรงค์ลายเทพพนม
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
เครื่องเบญจรงค์ลายเทพพนมและครุฑ ปลายพุทธศตวรรษที่ 24
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
เครื่องเบญจรงค์ลายน้ำทอง ลายก้านแย่ง พุทธศตวรรษที่ 25 รัชกาลที่ 4- 5
#Photoessay #Culture #เครื่องเบญจรงค์ #เครื่องถ้วย #พิพิภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร
นักท่องเที่ยวชาวตะวันตกขณะกำลังบันทึกภาพเครื่องถ้วยราชสำนักของไทย