ซุปเปอร์ฮีโร่ของ สแตน ลี สร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คนทั่วโลก แต่ชีวิตจริงของเขาก็สร้างแรงบันดาลใจไม่แพ้กัน

สแตน ลี หรือ สแตนลีย์ มาร์ติน ลีเบอร์ เกิดในครอบครัวผู้อพยพชาวยิวที่มาจากโรมาเนีย อาศัยอยู่ในอพาร์ทเมนต์เล็กๆ ย่านแมนแฮตตัน พ่อของเขาทำอาชีพตัดเสื้อผ้า แต่ก็ไม่ได้มีงานเข้ามามากนัก ฐานะทางบ้านจึงไม่ได้รำ่รวย ชีวิตวัยเด็กของเขาไม่ได้สุขสบาย

สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
สแตน ลี ในวัยเด็ก (Photo: syfy.com)

แม้จะมีเงินทองไม่มาก แต่ลีก็ไม่เคยขาดแคลนจินตนาการ เขาชอบดูหนัง อ่านหนังสือ สนุกกับการเขียน และฝันว่าสักวันจะเป็นนักเขียนที่ยิ่งใหญ่

เขาอ่านหนังสือทุกประเภท ไม่จำกัดแนว โดยเฉพาะหนังสือของนักเขียนชื่อดัง เช่น ชาลส์ ดิกคินส์, เอดการ์ แอลลัน โพ, มาร์ก ทเวน หรือแม้กระทั่งงานของเชคสเปียร์

ลีบอกว่า ภาษาในงานของเชคสเปียร์มีอิทธิพลในการเขียนบทสนทนาโต้ตอบและถ้อยคำในหนังสือที่เขาแต่งไม่น้อย

งานแรกๆ เกี่ยวกับการเขียนที่ลีทำ ไม่ใช่งานแต่งหนังสือ แต่เป็นงานเขียนข่าวการตายให้กับศูนย์วัณโรคแห่งชาติ ซึ่งเป็นงานพาร์ทไทม์ที่เขาทำช่วงวัยรุ่น

ชีวิตของลียังดูห่างไกลจากการเป็นนักเขียนตามที่ฝัน จนกระทั่งปี 1939 ลีเรียนจบไฮสคูล ลุงได้ฝากเขาเข้าทำงานบริษัทที่ทำนิตยสาร Pulp magazine

สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
Pulp Magazine นิยายเล่มละบาทของฝรั่ง โด่งดังมากในยุค 1900s ถึง 50s เพราะเป็นความบันเทิงราคาถูก ก่อนจะถูกทีวีแย่งชิงความสนใจในเวลาต่อมา (Photo: paddykool2.wordpress.com)

ลีคิดว่าเขาจะได้เป็นนักเขียน แต่ฝันนั้นกลับสลาย เมื่องานที่เขาได้คือผู้ช่วยในแผนกผลิตหนังสือการ์ตูนชื่อ Timely Comics ที่เพิ่งเปิดใหม่

ด้วยความเป็นเด็กที่เติบโตมากับหนังสือวรรณกรรมชั้นดี ในตอนนั้นลีคิดว่า

“หนังสือการ์ตูนพวกนี้งี่เง่าสิ้นดี!”

สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
คอมมิคเล่มแรกของ Timely Comics Marvel ฉบับตุลาคม ปี 1939 (Photo: marvel.com)
สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
คอมมิคฉบับที่ สแตน ลี เริ่มงานครั้งแรก (Photo: comicbookhunter.blogspot.com)

ความรู้สึกด้านลบที่มีต่อการ์ตูน ทำให้ลีรู้สึกอายที่จะใช้ชื่อจริงในฐานะผู้แต่ง

เขาตัดสินใจหั่นชื่อจริง Stanley Martin Lieber ออกครึ่งหนึ่ง แล้วเขียนใหม่เป็น “Stan Lee”

ด้วยเหตุผลง่ายๆ ที่ว่า ไม่อยากให้ชื่อจริงต้องแปดเปื้อนกับการ์ตูนไร้สาระ และหวังว่าสักวันจะใช้ชื่อจริงสำหรับเขียนวรรณกรรมชั้นเยี่ยม

แต่ลีก็ทนทำงานเขียนการ์ตูนที่เขาไม่เชื่ออยู่นานหลายปี จนกระทั่ง ‘ไฟ’ ในการทำงานเริ่มมอดดับ และเมื่อ มาร์ติน กู๊ดแมน เจ้าของบริษัทบอกว่า อยากให้เขาเขียนการ์ตูนซุปเปอร์ฮีโร่เรื่องใหม่ เพราะมันน่าจะขายได้แน่ๆ

“สำนักพิมพ์ต้องการให้ผมเขียนการ์ตูนที่มีอยู่ดาษดื่น” ลีรู้ตัวว่าเขาไม่อยากเขียนการ์ตูนซุปเปอร์ฮีโร่ที่ไร้มิติอีกต่อไป

สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
สแตน ลี กับภรรยา Joan Clayton Boocock Lee และลูกสาว (Photo: @Fotosdecomics | Twitter)

วันหนึ่งลีจึงพูดกับภรรยาว่า “คุณก็รู้ เราสามารถทำมันให้ดีกว่านี้ได้”

“แล้วทำไมคุณไม่เขียนสิ่งที่คุณอยากเขียนมันขึ้นมาจริงๆ ล่ะ?”

คำพูดของภรรยาในครั้งนั้น คือจุดเปลี่ยนให้ลีหันมาเขียนสิ่งที่เขาอยากเขียนมาตลอด เพราะเลวร้ายที่สุดก็แค่ถูกไล่ออก

ผลลัพธ์การตัดสินใจครั้งนั้นเป็นอย่างไร วันนี้คนทั้งโลกคงรู้แล้ว

สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
บทสัมภาษณ์ สแตน ลี ในนิตยสาร Circus ฉบับวันที่ 20 กรกฎาคม ปี 1978 (Photo: kirbymuseum.org)
สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
(Photo: forbushman.blogspot.com)

ครั้งหนึ่งมีคนถามลี ถึงเคล็ดลับในการเขียนของเขา

ลีตอบว่า “ผมมีกฎแค่ข้อเดียวเท่านั้น คือเขียนในสิ่งที่ผมสนใจ” นี่คือสิ่งที่ลีได้เรียนรู้จากชีวิตที่ต้องทนทำงานที่ไม่ชอบมานานหลายปี

“ผมคิดว่าไม่ว่าคุณจะทำอะไรก็ตาม คุณควรทำสิ่งที่คุณอยากทำมันจริงๆ คุณจะทำมันได้ดีที่สุด

“แต่คนส่วนมากไม่ได้ทำเช่นนั้น พวกเขาพยายามจะทำในสิ่งที่คิดว่ามันง่ายที่จะได้งานหรือเงิน

“และถ้าคุณทำแบบนั้น คุณจะรู้สึกว่าคุณทำงาน แต่ถ้าทำในสิ่งที่คุณอยากทำจริงๆ คุณจะรู้สึกเหมือนคุณกำลังเล่นสนุก และง่ายที่จะทำ”

นี่คงเป็นเหตุผลที่ทำให้ลีสนุกกับการมีส่วนร่วมในการสร้างจักรวาลซุปเปอร์ฮีโร่ จวบจนวันสุดท้ายของชีวิต

สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
(Photo: gbposters.com)
สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
(Photo: 69-degrees.co.uk)

ซุปเปอร์ฮีโร่ตัวไหนเจ๋งที่สุด ในความคิดของสแตน ลี?

ตลอดชีวิตสแตน ลี สร้างฮีโร่ไว้มากมาย แต่ฮีโร่ที่ลีบอกว่าเจ๋งที่สุดกลับไม่ใช่ตัวละครที่เขาสร้าง

ในงาน Marvel exhibition ที่จัด ณ แกลเลอรี่ในกรุงบริสเบน เมื่อปี 2017 งานนั้นมีกิจกรรมให้เด็กๆ สร้างซุปเปอร์ฮีโร่ในแบบของตัวเองขึ้นมา โดยสแตน ลี จะคอยถามเด็กๆ ว่า ซุปเปอร์ฮีโร่เหล่านี้ทำอะไรได้บ้าง

มีเด็กคนหนึ่ง เป็นเด็กชายอายุ 8 ขวบ บอกว่าซุปเปอร์ฮีโร่ของเขาชื่อ ‘Love-Man’ มีพลังงานพิเศษคือสามารถเปลี่ยนความชั่วร้ายและเกลียดชังให้เป็นความรัก

ลียิ้มและบอกกับเด็กชายว่า “ถ้ามีใครสักคนสามารถเปลี่ยนความเกลียดชังทั้งโลกให้กลายเป็นความรักได้ เขาควรจะได้เป็นซุปเปอร์ฮีโร่ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด”

สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
(Photo: ahcwyo.org)

ลีไม่ได้อธิบายว่า เพราะอะไรเขาถึงคิดแบบนั้น แต่ถ้าใคร่ครวญถึงชีวิตที่ผ่านมาของเขา จะพบว่าลีสร้างชีวิตตัวเองขึ้นมาจากความรักเช่นกัน

รักในงานที่ทำ ทำให้เขาทุ่มเท ทำสิ่งที่รักอย่างไม่เหน็ดเหนื่อย

รักในผู้อ่านและแฟนคลับ ทำให้ไฟในการสร้างความบันเทิงของเขายังคงลุกโชน

และถึงที่สุด เขารักชีวิต จึงไม่ยอมทรยศหัวใจตัวเองให้อยู่อย่างเหี่ยวเฉา

“คุณควรทำสิ่งที่คุณอยากทำมันจริงๆ”

ฟังเสียงของหัวใจ กล้าหาญออกเดินตามเสียงนั้น แล้วทุ่มเททำตามฝันที่มีให้เป็นจริง

นี่คือมรดกอันล้ำค่าที่ สแตน ลี ทิ้งไว้เบื้องหลังตำนานของเขา.

สแตน ลี STAN LEE มาร์เวล MARVEL
(Photo: ahcwyo.org)

อ้างอิง: